Ngày 14.9, sau 4 ngày xét xử và nghị án kéo dài, TAND TP.Hà Nội quyết định hủy án sơ thẩm vụ "lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ", liên quan đến bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình (Hà Nội), và cựu kế toán của nhà trường Phạm Minh Nguyệt.
Trước đó, TAND khu vực 3 - Hà Nội tuyên phạt bà Bình mức án 3 năm tù, bà Nguyệt 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, cùng về tội danh nêu trên.
Bà Nguyễn Thị Bình, cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình (Hà Nội)
ẢNH: PHÚC BÌNH
Quyết định hủy án của tòa phúc thẩm dựa trên 5 nội dung được xác định là còn mâu thuẫn tại bản án sơ thẩm.
Theo đó, Thông tư 17 của Bộ GD-ĐT quy định mức thu tiền dạy thêm trong nhà trường do sự thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường, không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tối đa. Tuy nhiên, Quyết định 22 của UBND TP.Hà Nội áp đặt mức trần thu tiền học thêm, không phù hợp với Thông tư 17.
Đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa then chốt để đánh giá việc thu tiền dạy thêm có vượt quá hay không, có thỏa thuận hay không. Cấp phúc thẩm không thể phục hồi hay xử lý ngay tại phiên tòa mà bắt buộc phải thẩm định, điều tra làm rõ.
Một nội dung khác là tồn tại mâu thuẫn trong lời khai và chứng cứ về việc phân chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán thiệt hại. Hiệu trưởng và một số giáo viên khai có chia các lớp học thêm thành các nhóm theo học lực, trong khi phó hiệu trưởng lại khai là không, nhiều giáo viên ban đầu cũng khai là không nhưng sau đó thay đổi lời khai.
Về mặt số học, chỉ cần xác định có việc chia nhóm lớp đối với các khối học sinh trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền bị xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm sẽ giảm xuống đáng kể.
Tòa phúc thẩm cũng nhận thấy biên bản thu giữ tài liệu do cơ quan điều tra lập thể hiện đã thu giữ "bản gốc" sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, tài liệu thực tế thu giữ và lưu trong hồ sơ lại chỉ là "bản photo". Điều này là thiếu sót, cần được thẩm định và làm rõ.
Cạnh đó còn, có sự mâu thuẫn lớn giữa các kết luận thanh tra đã ban hành với kết quả điều tra của cấp sơ thẩm, liên quan đến các số liệu và nội dung về công tác tổ chức, thu chi tiền dạy thêm có nhiều điểm chênh lệch, không khớp và mâu thuẫn.
Đặc biệt, hồ sơ vụ án phản ánh dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán thu chi; xung quanh số tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung, cũng như việc quản lý, sử dụng số tiền 15% và 30% trích nộp về tài vụ nhà trường…
Từ những căn cứ nêu trên, tòa phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại, bảo đảm việc giải quyết vụ án một cách khách quan, toàn diện, triệt để, không làm oan người vô tội và không bỏ sót tội phạm.
Cựu hiệu trưởng cho rằng không phạm tội
Sai phạm của bà Bình được xác định xoay quanh việc thu tiền dạy thêm cao hơn mức trần quy định tại Quyết định 22 năm 2013 của UBND TP.Hà Nội (gọi tắt là Quyết định số 22), với mức thu là 15.000 đồng/tiết/học sinh.
Thông qua chỉ đạo trên, trường đã thu của 24 lớp với tổng số hơn 2,1 tỉ đồng, cao hơn quy định hơn 1 tỉ đồng, gây thiệt hại cho các phụ huynh. Trong khoản tiền thu chênh, 70% chia cho các giáo viên dạy thêm, 30% dùng cho quản lý và cơ sở vật chất.
Một trong những điểm mấu chốt của vụ án là Quyết định số 22 - được dùng làm căn cứ buộc tội bà Bình. Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp khẳng định quyết định có nội dung không phù hợp với Thông tư số 17 năm 2012 của Bộ GD-ĐT, bởi thông tư không giao quyền cho địa phương quy định mức trần thu phí học thêm. Trong khi đó, đại diện UBND TP.Hà Nội và Sở GĐ-ĐT được triệu tập đến tòa, song chưa thể trả lời ngay vấn đề này, cần "xin ý kiến cơ quan" bằng văn bản.
Theo đại diện Viện KSND TP.Hà Nội, diễn biến trên cho thấy chưa thể làm rõ tính hợp pháp của Quyết định số 22, đòi hỏi cơ quan điều tra phải xin ý kiến chính thức bằng văn bản từ các cơ quan quản lý nhà nước.
Cạnh đó, hồ sơ vụ án không thu giữ được danh sách học sinh học thêm theo từng lớp, sổ theo dõi dạy thêm; đơn xin học thêm và chưa tiến hành lấy lời khai của học sinh cũng như phụ huynh để chứng minh tính tự nguyện thỏa thuận học thêm. Hoặc việc quản lý, sử dụng tiền trích lại sau khi đã chi trả cho giáo viên trực tiếp dạy thêm có vi phạm không, vi phạm gì và vi phạm đến đâu…
Từ những căn cứ đã nêu, đại diện viện kiểm sát đề nghị hủy án sơ thẩm để điều tra lại. Tuy nhiên, bà Bình không đồng tình, đề nghị được tuyên không phạm tội. Bị cáo khẳng định việc thỏa thuận mức thu phí học thêm với phụ huynh học sinh là phù hợp quy định, "vụ án đã trả hồ sơ 6 lần, tôi mong ngóng từng ngày đến phiên phúc thẩm mà lại bảo trả hồ sơ".
Luật sư bào chữa cho bà Bình thì cho rằng, số tiền hơn 1 tỉ đồng cấp sơ thẩm xác định là thiệt hại xuất phát từ việc lấy mức 15.000 đồng/tiết mà trường thu, so sánh với quy định tại Quyết định số 22 rồi tính phần chênh lệch. Thế nhưng, Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật đã xác định quyết định này trái luật, viện kiểm sát cũng đề nghị tiếp tục làm rõ tính hợp pháp của quyết định tại thời điểm ban hành.
Theo luật sư, nếu quy định dùng làm căn cứ xác định "phần thu vượt" không còn giá trị làm chuẩn mực thì cần xem xét lại toàn bộ căn cứ xác định thiệt hại. "Không có số tiền thiệt hại thì không cấu thành được định khung hình phạt, không cấu thành được tội phạm", luật sư nói.
Bình luận (0)